Basa Sunda, salaku salah sahiji basa daérah anu pinilih di Indonésia, miboga peran penting dina ngamumulé budaya jeung identitas masarakat Sunda. Di tingkat pendidikan, diajar Basa Sunda teu ukur meunang pangaweruh ngeunaan tata basa jeung sastra, tapi ogé ngajarkeun ngeunaan ajén-inajén karuhun jeung cara berinteraksi anu hadé dina kahirupan sapopoé. Pikeun siswa kelas 11, ujian tengah semester (UTS) mangrupa salah sahiji tolok ukur pikeun ngukur pangabisa maranéhna dina ngawasa materi anu geus diajarkeun salila satengah semester.

Artikel ieu bakal ngabahas sacara jéntré ngeunaan conto soal UTS Basa Sunda pikeun kelas 11 semester 1. Tujuanna sangkan para siswa, guru, jeung saha waé anu ngarojong pendidikan Basa Sunda bisa miboga gambaran anu leuwih jelas ngeunaan format, jinis soal, jeung tingkat kasulitan anu biasana aya dina UTS. Ku kituna, siswa bisa leuwih siap tur percaya diri dina ngadéngékeun ujian.

Pentingna UTS Basa Sunda Kelas 11



<h2>Ngamumulé Basa Sunda: Contoh Soal Ujian Tengah Semester (UTS) Basa Sunda Kelas 11 Semester 1</h2>
<p>” title=”</p>
<h2>Ngamumulé Basa Sunda: Contoh Soal Ujian Tengah Semester (UTS) Basa Sunda Kelas 11 Semester 1</h2>
<p>“></p>
<p>UTS dina sakola mangrupa momen penting pikeun evaluasi kamajuan siswa. Dina konteks Basa Sunda, UTS kelas 11 semester 1 biasana ngawengku materi anu geus dipelajari ti awal semester nepi ka pertengahan. Materi ieu bisa jadi mangrupa unsur-unsur basa (vokal, konsonan, kecap, kalimah), wacana (narasi, deskripsi, argumentasi, eksposisi), sastra (puisi, carpon, wawacan, prosa), jeung budaya Sunda (adat istiadat, kasenian, tokoh).</p>
<p>Pikeun kelas 11, materi anu disodorkeun biasana leuwih mendalam tur kompleks dibandingkeun kelas saméméhna. Siswa diarepkeun bisa nerapkeun pangaweruhna dina konteks anu leuwih lega, sarta mampuh nganalisis, meunteun, jeung nyiptakeun karya dina Basa Sunda. Ku kituna, soal UTS kudu dirancang sangkan bisa nguji kamampuh komprehensif siswa.</p>
<p><strong>Jenis-jenis Soal UTS Basa Sunda Kelas 11 Semester 1</strong></p>
<p>Umumna, soal UTS Basa Sunda kelas 11 semester 1 téh ngawengku sababaraha jinis, di antarana:</p>
<ol>
<li><strong>Pilihan Ganda (Pilihan Wangsulan):</strong> Jinis soal ieu nguji pangaweruh siswa kana fakta, konsép, jeung pangartén dasar. Siswa dipiharep milih salah sahiji jawaban anu paling bener tina sababaraha pilihan anu disadiakeun.</li>
<li><strong>Isian Singkat (Eusian Kalimah):</strong> Soal ieu nguji kamampuh siswa pikeun ngalengkepan kalimah atawa frasa anu kosong ku jawaban anu tepat.</li>
<li><strong>Uraian Singkat (Jawab Pondok):</strong> Siswa dipiharep ngajawab patarosan kalawan ringkes, ngagunakeun kecap atawa kalimah sorangan.</li>
<li><strong>Uraian (Jawab Jéntré):</strong> Jinis soal ieu nguji kamampuh siswa pikeun ngajelaskeun, ngadéskripsikeun, nganalisis, atawa méré pamadegan sacara leuwih jéntré jeung lengkep.</li>
</ol>
<p><strong>Conto Soal Lengkep jeung Pedaranana</strong></p>
<p>Ieu di handap aya conto soal-soal anu ngawengku sababaraha jinis di luhur, kalayan pedaranana pikeun ngabantu pamahaman.</p>
<p><strong>A. Pilihan Ganda (Pilihan Wangsulan)</strong></p>
<p><strong>Petunjuk:</strong> Pilihlah salah sahiji jawaban anu dianggap paling bener ku cara méré tanda silang (X) dina aksara a, b, c, atawa d!</p>
<ol>
<li>
<p>Basa Sunda téh kawentar ku ragam basana. Di handap ieu mana anu kaasup kana ragam basa loma?<br />
a. Pun, Neda pangapunten.<br />
b. Mangga calik heula, punten linggih.<br />
c. Jang, rék kamana?<br />
d. Pun Bapa badé ka pasar.</p>
<p><em>Pedaran:</em> Ragam basa loma nyaéta basa anu dipaké dina kaayaan teu resmi, saperti ka babaturan atawa kulawarga anu geus akrab. Pilihan (c) "Jang, rék kamana?" mangrupa conto kalimah anu loma. Pilihan (a) jeung (b) kaasup basa lemes, sedengkeun (d) kaasup basa lemes ka kolot.</p>
</li>
<li>
<p>Kecap "munding" dina basa Sunda hartina sarua jeung…<br />
a. Sapi<br />
b. Kerbau<br />
c. Domba<br />
d. Kambing</p>
<p><em>Pedaran:</em> Kecap "munding" dina basa Sunda téh hartina kerbau. Soal ieu nguji pangaweruh siswa kana kosakata dasar basa Sunda.</p>
</li>
<li>
<p>Carpon (carita pondok) téh mangrupa hiji wanda karya sastra dina wangun prosa. Naon ciri utama carpon?<br />
a. Galur caritana panjang tur rumit.<br />
b. Tokohna loba tur kalibet dina sababaraha konflik.<br />
c. Latar waktuna teu puguh wangenan.<br />
d. Jalanna carita pondok tur fokus kana hiji masalah.</p>
<p><em>Pedaran:</em> Carpon dicirikeun ku galur carita anu pondok, jalanna teu pati ramé, sarta fokus kana hiji masalah atawa kajadian penting. Pilihan (d) paling merenah ngagambarkeun ciri utama carpon.</p>
</li>
<li>
<p>Dina paguneman, nalika urang hayang ngajénan atawa ngahormatan ka lawan nartos anu leuwih kolot atawa dipihormat, urang kudu migunakeun basa…<br />
a. Loma<br />
b. Kasar<br />
c. Leuwih<br />
d. Sastra</p>
<p><em>Pedaran:</em> Pikeun ngajénan lawan nartos anu leuwih kolot atawa dipihormat, urang kudu migunakeun basa lemes. Basa lemes miboga fungsi pikeun ngahormatan.</p>
</li>
<li>
<p>Salah sahiji conto karya sastra Sunda anu sok dihaleuangkeun ku juru alok (tukang nembang) nyaéta…<br />
a. Dongéng<br />
b. Carpon<br />
c. Pupuh<br />
d. Babasan</p>
<p><em>Pedaran:</em> Pupuh mangrupa sajak dina basa Sunda anu miboga aturan pupuh (guru lagu jeung guru wilangan) sarta biasana dihaleuangkeun. Pilihan (c) mangrupa jawaban anu bener.</p>
</li>
<li>
<p>Unsur intrinsik dina hiji carita téh nyaéta unsur-unsur anu aya di jero carita éta sorangan. Di handap ieu, mana anu <em>henteu</em> kaasup kana unsur intrinsik carita?<br />
a. Tokoh jeung Panyatur<br />
b. Latar (Setting)<br />
c. Amanat<br />
d. Gaya Basa</p>
<p><em>Pedaran:</em> Gaya basa (figurative language) biasana kaasup kana unsur <em>ekstrinsik</em> sabab patali jeung cara panulis ngadagangkeun basana, sanajan bisa ogé mangaruhan kana éksprési dina carita. Unsur intrinsik umumna ngawengku: tema, latar, tokoh, galur, sudut pandang, jeung amanat. Dina pilihan ieu, gaya basa pangdeukeutna ka unsur ekstrinsik.</p>
</li>
<li>
<p>Kalimah "Aki nuju ngasuh incu ku kasih." Léngkah basa Sunda anu dipaké dina kalimah ieu nyaéta…<br />
a. Kasar<br />
b. Loma<br />
c. Lemes<br />
d. Hormat</p>
<p><em>Pedaran:</em> Kecap " Aki " jeung "ngasuh" dina konteks ieu nuduhkeun yén anu ngalakukeun tindakan téh dipihormat (aki-aki). Dina basa Sunda, kecap "ngasuh" lamun keur kolot leuwih dipikanyaho ngagunakeun kecap "ngasuh" sorangan atawa "miara", tapi dina konteks ieu, kecap "ngasuh" téh ngagambarkeun laku lampah anu leuwih santun tur umumna leuwih dipaké ka anu leuwih kolot. Lamun urang mikirkeun kecap "kasih" anu hartina "kasih sayang", éta ogé nuduhkeun rasa hormat. Tapi lamun ditilik tina kecap "ngasuh" sorangan, éta biasana dipaké pikeun barudak leutik atawa budak. Dina pilihan ieu, upami dikaitkeun jeung pamakéan basa anu umum, pamakéan "ngasuh" ka aki pikeun incu mangrupa cara anu umum tur teu aya nu leuwih pas dina pilihan nu aya. Sanajan kitu, upami urang ningal dina konteks leuwih jéntré ngeunaan ragam basa Sunda, kecap "ngasuh" leuwih umum dipaké pikeun jalma anu leuwih ngora. Nanging, lamun diinterpretasi salaku "ngurus" jeung "miara" pikeun incu, téh mangrupa hiji tindakan anu santun. Dina hal ieu, pilihan "Lemes" atawa "Hormat" sigana leuwih merenah lamun konteksna ngahormatan ka aki. Nanging, upami dina soal aya kecap anu leuwih jelas nuduhkeun basa lemes (misalna "pun Aki nuju ngasuh incu"), tangtu leuwih jelas. Ku ayana pilihan "Lemes" jeung "Hormat", urang kudu milih anu paling merenah. Kasus ieu rada ambigu, tapi dina sababaraha konteks, "ngasuh" bisa ogé dipaké dina ragam hormat lamun dipatalikeun jeung tindakan anu wijaksana. Tapi lamun tina kecapna hungkul, "ngasuh" biasana leuwih ka arah loma. Urang revisi panalungtikanana. Kapan kecap "ngasuh" dipaké dina basa lemes? Umumna, kecap pagawéan anu teu aya padanan lemesna, dipaké dina basa lemes. Tapi dina konteks ieu, "ngasuh" dina basa Sunda lemes teu aya parobahan anu spesifik. Nu leuwih merenah lamun mikirkeun konteksna: aki ngasuh incu. Ieu bisa jadi hiji tindakan anu dipidangkeun kalawan santun ku nu nyarita, sangkan lawan nartos ngarasa ngajénan. Dina kasus ieu, pilihan (c) Lemes sigana paling merenah lamun dianggap ngagambarkeun santunna ngaguar ngeunaan aki.</p>
</li>
<li>
<p>Istilah "Wangsalna" dina Pupuh Kasmaran biasana sok digunakeun pikeun nandaan…<br />
a. Bagéan panutup pupuh.<br />
b. Bagéan bubuka pupuh.<br />
c. Bagéan eusi pupuh.<br />
d. Bagéan anu eusina mangrupa sindiran.</p>
<p><em>Pedaran:</em> Wangsalna dina pupuh Kasmaran téh biasana mangrupa sindiran atawa kritikan anu dikedalkeun kalawan teu langsung, biasana di bagéan ahir pupuh atawa dina bagian anu husus pikeun nandaan amanat anu tersirat. Sanajan kitu, fungsi "wangsalna" bisa rupa-rupa gumantung kana konteks pupuhna. Dina pupuh Kasmaran, mindeng dipaké pikeun ngébréhkeun rasa kasono atawa kapusing ku rasa asih, anu bisa mangrupa sindiran ka diri sorangan atawa ka pihak séjén. Pilihan (d) mangrupa jawaban anu paling luyu.</p>
</li>
<li>
<p>Manéhna <strong>ngalajur lampah</strong> ka imahna. Frasa anu digarisbawahan hartina…<br />
a. Ulin ka imah<br />
b. Langsung balik<br />
c. Indit ka imah<br />
d. Ngalajalanan kahirupan</p>
<p><em>Pedaran:</em> Frasa "ngalajur lampah" hartina langsung indit atawa nuluykeun perjalanan. Pilihan (c) paling merenah.</p>
</li>
<li>
<p>Patali jeung ngamumulé basa jeung budaya Sunda, kagiatan di handap ieu anu paling ngajénan tradisi Sunda téh…<br />
a. Nonton sinetron dina basa Indonésia.<br />
b. Ngagunakeun basa Sunda dina obrolan sapopoé.<br />
c. Ngarobah lirik lagu pop Indonésia jadi basa Sunda.<br />
d. Ngarobah ngaran tokoh dina carita wayang ka dina basa Inggris.</p>
<p><em>Pedaran:</em> Ngagunakeun basa Sunda dina obrolan sapopoé (pilihan b) mangrupa cara anu paling langsung jeung efektif pikeun ngamumulé basa Sunda. Pilihan séjénna bisa jadi ngarojong, tapi henteu sakumaha langsungna.</p>
</li>
</ol>
<p><strong>B. Isian Singkat (Eusian Kalimah)</strong></p>
<p><strong>Petunjuk:</strong> Eusian titik-titik di handap ieu ku jawaban anu bener!</p>
<ol>
<li>Wangun karangan prosa anu panjang tur ngadadarkeun kahirupan hiji jalma, ti mimiti lahir nepi ka maotna, disebutna ……………………</li>
<li>Kecap "nyarios" dina basa Sunda lemes sarua hartina jeung kecap …………………… dina basa loma.</li>
<li>Unsur anu aya di luar jero carita, saperti latar sosial jeung budaya, disebut unsur …………………… dina hiji karya sastra.</li>
<li>Pupuh anu ngagambarkeun rasa kacinta atawa kasono nyaéta Pupuh ……………………</li>
<li>Basa Sunda anu dipaké pikeun ngobrol jeung babaturan anu geus akrab disebut basa ……………………</li>
</ol>
<p><em>Jawaban:</em></p>
<ol>
<li>Novel</li>
<li>Ngomong</li>
<li>Ekstrinsik</li>
<li>Kasmaran</li>
<li>Loma</li>
</ol>
<p><strong>C. Uraian Singkat (Jawab Pondok)</strong></p>
<p><strong>Petunjuk:</strong> Jawab patarosan di handap ieu kalawan ringkes!</p>
<ol>
<li>Sebutkeun tilu conto pupuh Sunda!</li>
<li>Naon béda utama antara dongéng jeung carita pondok?</li>
<li>Naon gunana migunakeun basa lemes dina paguneman?</li>
<li>Jelaskeun sacara singget naon nu dimaksud ku "ragam basa hormat"!</li>
<li>Saha tokoh sentral dina carita "Si Kabayan Ngala Nangka" jeung naon sipatna anu katémbong?</li>
</ol>
<p><em>Jawaban Singkat:</em></p>
<ol>
<li>Conto pupuh Sunda: Asmarandana, Kinanti, Dangdanggula, Balakbak, jsb. (Siswa cukup nyebutkeun tilu).</li>
<li>Dongéng téh biasana mangrupa carita rakyat anu teu puguh saha jeung iraha lumangsungna, sedengkeun carpon mangrupa karya sastra anu ditulis ku pangarang jeung fokus kana hiji kajadian.</li>
<li>Gunana basa lemes nyaéta pikeun ngajénan atawa ngahormatan ka lawan nartos anu leuwih kolot atawa dipihormat.</li>
<li>Ragam basa hormat nyaéta ragam basa anu dipaké pikeun ngedalkeun rasa hormat anu leuwih luhur ka lawan nartos, contona ka jalma anu leuwih luhur pangkatna atawa anu dianggap leuwih mulya.</li>
<li>Tokoh sentralna nyaéta Si Kabayan. Sipatna anu katémbong téh biasana calakan tapi sok rada culang-cileung, sok manggihan cara anu unik pikeun ngaréngsékeun masalah.</li>
</ol>
<p><strong>D. Uraian (Jawab Jéntré)</strong></p>
<p><strong>Petunjuk:</strong> Jawab patarosan di handap ieu kalawan jéntré tur lengkep!</p>
<ol>
<li>Jelaskeun sacara rinci ngeunaan unsur intrinsik dina hiji karya sastra Sunda, sarta sebutkeun minimal lima unsur anu kaasup kana unsur intrinsik!</li>
<li>Pék pedar sacara jéntré ngeunaan fungsi jeung conto pamakéan basa Sunda loma jeung basa Sunda lemes dina paguneman sapopoé! Berikan contoh dialog singkatnya!</li>
<li>Pupuh téh mangrupa salah sahiji kekayaan sastra Sunda. Pék jelaskeun naon anu dimaksud ku pupuh, sebutkeun salah sahiji jenis pupuh (misalna Pupuh Kinanti), sarta jelaskeun karakteristikna (guru lagu, guru wilangan, jeung watekna)!</li>
</ol>
<p><em>Pedaran Jawaban Uraian:</em></p>
<ol>
<li>
<p><strong>Unsur Intrinsik Karya Sastra Sunda:</strong> Unsur intrinsik téh unsur-unsur anu ngawangun hiji karya sastra ti jero, anu ngajadikeun karya sastra éta hirup jeung boga makna. Unsur-unsur ieu teu bisa dipisahkeun ti karya sastra éta sorangan. Lima unsur intrinsik anu penting nyaéta:</p>
<ul>
<li><strong>Tema:</strong> Pokok pikiran atawa gagasan utama anu dikedalkeun dina hiji karya sastra.</li>
<li><strong>Tokoh jeung Penokohan:</strong> Jalma-jalma anu ngalalakon dina carita sarta sipat-sipatna anu digambarkeun ku pangarang.</li>
<li><strong>Latar (Setting):</strong> Waktu, tempat, jeung suasana lumangsungna kajadian dina carita.</li>
<li><strong>Galur (Plot):</strong> Runtuyan kajadian anu ngawangun hiji carita ti awal nepi ka ahir.</li>
<li><strong>Sudut Pandang (Point of View):</strong> Posisi pangarang dina ngadadarkeun carita, naha ngagunakeun urang kahiji ("kuring", "a-ing") atawa urang katilu ("manéhna", "si X").</li>
<li><strong>Amanat:</strong> Pesen moral atawa palajaran anu hayang ditepikeun ku pangarang ka pambaca ngaliwatan caritana.<br />
<em>(Siswa bisa milih lima tina daptar di luhur atawa nyebutkeun unsur lianna anu dianggap intrinsik saperti gaya basa lamun dina konteks anu leuwih lega).</em></li>
</ul>
</li>
<li>
<p><strong>Fungsi jeung Pamakéan Basa Sunda Loma jeung Lemes:</strong></p>
<ul>
<li>
<p><strong>Basa Sunda Loma:</strong> Dipaké dina kaayaan santai, teu resmi, ka jalma anu geus akrab, saperti babaturan, dulur anu sabaya, atawa ka anak/éndéng. Tujuanna pikeun ngajénan tapi dina tataran anu teu pati formal.</p>
<ul>
<li><em>Conto:</em> "Eh, Jang, geus bérés sakolana?"</li>
</ul>
</li>
<li>
<p><strong>Basa Sunda Lemes:</strong> Dipaké pikeun ngajénan atawa ngahormatan ka lawan nartos anu leuwih kolot, dipihormat, atawa ka jalma anu teu acan akrab. Aya dua rupa basa lemes: lemes ka sorangan (pikeun ngahormatan ka lawan nartos) jeung lemes pisan (ka jalma anu kacida dipihormat).</p>
<ul>
<li><em>Conto Lemes:</em> "Pun Bapa, badé ka pasar mésér beas." (Ngagunakeun "pun Bapa" jeung "badé" pikeun ngahormatan ka bapa).</li>
<li><em>Conto Lemes Pisan:</em> "Éstu punten, Pa Lurah, abdi nyuhunkeun widi." (Ngagunakeun "abdi" jeung "nyuhunkeun" pikeun ngahormatan ka Pa Lurah).</li>
</ul>
</li>
<li>
<p><strong>Conto Dialog Singkat:</strong></p>
<ul>
<li><strong>Siswa A (ka babaturan):</strong> "Bro, rék kamana manéh isuk?"</li>
<li><strong>Siswa B (ka babaturan):</strong> "Ah, biasalah, rék miluan kerja bakti di gang."</li>
<li><strong>Guru (ka siswa):</strong> "Ananda, mangga calik heula. Punten, aya anu tiasa ku Ibu bantosan?"</li>
<li><strong>Siswa (ka Guru):</strong> "Muhun, Ibu. Abdi bade naroskeun perkawis tugas anu kamari."</li>
</ul>
</li>
</ul>
</li>
<li>
<p><strong>Pupuh Sunda – Pupuh Kinanti:</strong></p>
<ul>
<li><strong>Naon Pupuh:</strong> Pupuh téh mangrupa sajak Sunda anu miboga aturan husus dina jumlah padalisan (baris), jumlah engang dina saban padalisan (guru wilangan), sarta irama atawa sora tungtung padalisan (guru lagu). Pupuh biasana dihaleuangkeun ku juru alok atawa juru tembang.</li>
<li><strong>Pupuh Kinanti:</strong>
<ul>
<li><strong>Guru Lagu:</strong> a-i-a-a-i-a</li>
<li><strong>Guru Wilangan:</strong> 8-8-8-8-8-8</li>
<li><strong>Watek (Sipat):</strong> Biasana ngagambarkeun rasa kanyaah, katrésna, atawa rasa kasono, sarta sering dipaké pikeun ngadongéngkeun ngeunaan barudak atawa jalma anu keur leumpang dina kahirupan. Cocok pikeun carita anu ngandung unsur pangajaran pikeun barudak atawa ngagambarkeun kaayaan anu pinuh ku rasa asih.</li>
</ul>
</li>
</ul>
</li>
</ol>
<p><strong>Tips Ngadéngékeun UTS Basa Sunda</strong></p>
<ol>
<li><strong>Pahami Materi:</strong> Pastikeun geus apal jeung ngarti kana sakabéh materi anu diajarkeun salila satengah semester. Baca deui catetan, buku, atawa bahan ajar anu disadiakeun ku guru.</li>
<li><strong>Perhatikeun Jinis Soal:</strong> Pahamkeun unggal jinis soal anu bakal muncul (pilihan ganda, isian, uraian). Latihan ngajawab sababaraha conto soal pikeun tiap jinisna.</li>
<li><strong>Perkaya Kosakata:</strong> Basa Sunda miboga loba kosakata anu unik. Usahakeun apal harti kecap-kecap anu hésé, utamana anu patali jeung ragam basa (loma, lemes, hormat) jeung istilah sastra.</li>
<li><strong>Latihan Ngadéngékeun:</strong> Upami aya kasempetan, ajak babaturan pikeun latihan paguneman maké basa Sunda, utamana ngagunakeun ragam basa anu béda-béda.</li>
<li><strong>Baca Karya Sastra Sunda:</strong> Ngaguar carpon, sajak, atawa pupuh bisa ngabantu ningkatkeun pangaweruh kana gaya basa jeung struktur carita dina basa Sunda.</li>
<li><strong>Istirahat Cukup:</strong> Saméméh poé ujian, pastikeun geus saré anu cukup sangkan pikiran seger jeung fokus nalika ngajawab soal.</li>
</ol>
<p><strong>Kasimpulan</strong></p>
<p>Ujian Tengah Semester (UTS) Basa Sunda kelas 11 semester 1 mangrupa kasempetan pikeun siswa némbongkeun pangaweruhna dina ngamumulé basa jeung budaya Sunda. Ku ngawasa materi anu diajarkeun, paham kana format soal, sarta loba latihan, siswa tangtu bakal bisa ngadéngékeun ujian kalawan hadé. Soal-soal anu dipidangkeun di luhur ngan saukur conto, tapi bisa jadi pedoman pikeun siswa jeung guru dina nyiapkeun atawa ngarancang soal anu leuwih luyu jeung kurikulum di sakola masing-masing. Terus diajar jeung ngamumulé Basa Sunda!</p>
<p>Mugia artikel ieu ngabantu! Upami aya bagian anu peryogi disaluyukeun atanapi ditambahkeun, mangga béja.</p>

							<div class= Pendidikan Dasar